Trên thế giới chẳng có dân tộc nào mà chẳng biết đến rượu, nghĩa là rượu luôn có mặt trong sự sống của con người. Ở đâu có người là ở đó có rượu. Trong các lễ tế thần linh hay trong ngày lễ tết hàng năm, trên thế giới đã tổn hao rất nhiều rượu. Mỗi dân tộc, mỗi địa phương đều có loại rượu riêng và có cách thưởng thức riêng. Nhiều loại rượu nổi tiếng khắp thế giới như rượu Vodka (Nga), Whisky (Mỹ), Rhum (Trung Mỹ), Cognac (Pháp), Sake (Nhật), Mai Quế Lộ (Trung Quốc), v.v… tồn tại hàng trăm năm qua và được dùng rộng rãi ở các châu lục.
Xưa nay, người ta quan niệm rượu làm tăng cường sức khoẻ, làm cho tinh thần sảng khoái, trí óc minh mẫn. Người La Mã gọi thần rượu là Bacchus, còn người Hy Lạp gọi là Dionusos. Mỗi năm được mùa người ta thường cúng tế thần rượu và uống nhiều rượu để ăn mừng. Người theo đạo Thiên Chúa gọi rượu là máu của Chúa, một thứ nước thiêng liêng. Nhiều dân tộc trên thế giới đã dùng nhiều loại nguyên liệu khác nhau để cất rượu. ở Mehico, rượu được chế từ nước cây xương rồng. ở ấn Độ rượu được chế từ dừa. ở Pháp và ý, rượu được chế từ nho và táo. ở nước ta rượu được chưng cất từ lúa gạo, các loại củ, hoa quả…
Rượu dùng với liều lượng cho phép thì rượu có tác dụng kích thích tiêu hoá. Đối với người lớn tuổi, uống một ly rượu trước bữa ăn thì rượu có tác dụng làm cho các tuyến dạ dày, tuỵ tạng tiết ra nhiều hơn. Chính vì vậy mà người phương Tây có thói quen uống rượu khai vị trước bữa ăn. Chỉ một hớp rượu cũng đủ làm cho cơ thể nóng lên, khí huyết lưu thông, tinh thần sảng khoái. Tuy nhiên rượu là con dao hai lưỡi. Nhiều người uống rượu thay cơm. Chỉ cần đĩa mồi và chai rượu cũng đủ no nê rồi! Có người chỉ uống rượu không thôi gọi là uống chay. Hễ có dịp là họ quây quần bên nhau chén chú, chén bác ép nhau với câu rượu bất khả từ cho đến say mèm. Uống như thế quả là có hại. Rượu đã đưa đến chỗ bất hoà giữa bạn bè, anh em với nhau. Rượu đã gây ra nhiều tai nạn thảm khốc. Và cũng vì rượu mà đã có biết bao gia đình tan nát, mất hạnh phúc. Chính vì vậy mà đã có nhiều quốc gia có luật cấm uống rượu đối với trẻ vị thành niên hoặc chỉ bán rượu vào các ngày lễ Tết để ngăn ngừa bớt tệ nạn say rượu, dẫn đến phạm pháp.
Thời kinh tế thị trường, các hãng rượu mọc lên như nấm. Nào là rượu dâu Đà Lạt, rượu mơ Hà Nội, rượu mận Thái Nguyên, rượu cà phê Buôn Ma Thuột, rượu Nàng Hương, rượu lên cơn, rượu quốc lủi ở Nam Bộ. Tên các loại rượu cứ tiếp nối nhau và giới ăn nhậu ngày càng phát triển thành phong trào. Chưa hết, nổi tiếng làng rượu ở nước ta còn phải kể đến rượu làng Mơ, rượu làng Vân ở đất Bắc, rượu Bầu Đá ở Bình Định, rượu Gò Đen ở miền Đông Nam Bộ, rượu Cần ở Tây Nguyên, rượu Bắc Hà ở Tây Bắc.
Rượu làng Mơ có bề dày lịch sử chừng sáu, bảy trăm năm. Quê hương của nó ở vùng Bạch Mai, Hoàng Mai (Hà Nội). Ngày xưa ở vùng này là cả rừng mơ bát ngát. Dân nơi đây chuyên nghề nấu rượu mơ. Rượu làng Mơ nổi tiếng cả nước, nó thanh cao tinh khiết, say dịu. Khi uống rượu mơ mà có kèm đồ nhấm nữa là ẩm bất tri kỳ vị, là hỏng bét. Kẻ sành rượu, uống rượu làng Mơ chỉ nhấm mấy quả mơ xanh thôi.
Khoảng những năm 1936 1940, rượu làng Vân cũng nổi tiếng chẳng kém và được khách Tây đánh giá cao. Ngày nay, rượu làng Vân vẫn được ưa chuộng vì nó là loại rượu ngon có hậu. Cũng xin nhắc lại, thời Pháp thuộc, có một loại rượu đã đi vào ca dao, dân ca. Đó là rượu tăm.
Tặng em một thúng xôi vò,
Một con lợn béo một vò rượu tăm.
Rượu tăm là rượu cất nước thứ nhất. Nếu cất 10 lít rượu thường thì chỉ được 1 lít rượu tăm thôi. Nó ngon hạng nhất. Người ta cho rượu vào một cái chai. Rượu không rót đầy và bịt kín miệng. Người ta lắc mạnh cái chai cho sủi bọt tăm lên. Tăm rượu bốc mạnh như reo. Khi để chai đứng yên, các tăm rượu lặn ngay tức khắc. Đó là dấu hiệu loại rượu tăm chính cống.
Thời đó, thực dân Pháp cấm dân nấu rượu. Vì thế mới có nhiều loại rượu lậu tung ra ngoài thị trường. Chẳng hạn như rượu quốc lủi vừa bán vừa lủi cho mau. Rượu ngang thì phải cố gắng đi ngang về tắt. Riêng loại rượu ngang thì được các cô gáo cho rượu vào những chiếc bong bóng trâu cột ngang bụng, giả làm kẻ bụng mang dạ chửa mà đem đi bán khắp nơi.
Bình Định nổi tiếng có loại rượu Bầu Đá. Rượu này có nồng độ thật cao, uống vào nóng đến cháy cổ, nhưng lại là rượu có hậu. Uống nhiều không đau đầu và say dịu. Rượu Bầu Đá sản xuất tại xã Nhơn Lộc, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định. Du khách ra Bắc vô Nam, khi đi ngang qua ngã tư cầu Bà Gi sẽ thấy những can rượu Bầu Đá chất dọc theo hai bên đường. Rượu này sản xuất đại trà và đưa đi tiêu thụ khắp mọi miền đất nước. Mới đây còn cho vô chai trông như rượu ngoại, giá chỉ có 20.000đ/chai và được đưa đi chào hàng ở các quốc gia Đông Nam á.
ở Nam Bộ có rượu gạo Gò Đen nổi tiếng từ nhiều năm qua, chiếm lĩnh cả thị trường Nam Trung Bộ và Nam Bộ. Nay thì rượu Gò Đen đã trở thành rượu đàn em của rượu Bầu Đá bởi nồng độ và thơm ngon không thể sánh được đàn anh ở đất Tây Sơn. Nói chung, rượu ngày thường đã nhiều mà đến rượu ngày Tết làng rượu càng nở rộ. Người mua sắm rất khổ tâm, nếu không phải là kẻ sành rượu thì thật khó chọn cho mình một loại rượu vừa ý để tiếp bạn bè đến nhà thăm xuân.
Côn Giang