Quê mình nằm bên con sông Cầu thơ mộng. Mạch nước ngọt lành chảy trong lòng đất cùng với bí quyết gia truyền ngàn năm để lại chưng cất nên một sản vật nổi tiếng: Rượu làng Vân – rượu nếp cái hoa vàng.
Rượu quê mình từ xưa đã nổi danh nhờ hương liệu của nếp cái hoa vàng-thứ nếp thơm ngon, tinh túy của đất trời, đồng ruộng. Mỗi khi nhà có giỗ chạp hay dịp Tết đến, Xuân về mẹ thường nấu nồi rượu nếp thật ngon để đãi khách. Một rá cơm nếp trộn đều men rượu được trùm kín. Khi rượu lên men, một mùi thơm dịu ngọt tỏa ra, ngửi đã thấy say. Sau 72 giờ ngâm ủ đem lên nấu mới cho ra thứ rượu nếp chính hiệu. Bài men bí quyết của rượu làng Vân vẫn được những người dân quê mình giữ gìn bảo mật.
Bạn bè trên phố về vẫn khoái kiểu uống rượu giữa trời. Một chiếc chiếu cói trải giữa sân, năm bảy ông con trai ngồi vòng quanh. Đồ nhắm có khi chỉ là đĩa thịt gà luộc, đĩa hành muối, đĩa lạc rang hay mấy quả ổi, quả khế xanh còn nguyên lá vừa trảy từ ngoài vườn. Men rượu thăng hoa trong men của đất trời khiến chuyện làng, chuyện phố càng thêm rôm rả. Anh bạn nhà thơ chếnh choáng hơi men cao hứng đọc mấy câu:
Rượu quê đượm thơm hương nếp
Ta nhấp đầu môi nghĩa tình trời đất
Men say nồng day dứt mở mùa xuân
Có bánh chưng xanh có lưng gạo nếp
Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ ùa lên
Thế đấy, quanh năm làm ăn xa, chỉ có ngày Tết anh em, bạn bè mới có dịp tụ tập nên ai cũng muốn uống hết mình vì cái nghĩa cái tình. Và khi lâng lâng hơi men, những lời chúc tốt lành, những vui buồn sâu thẳm đều được trang trải giữa mâm rượu. Thế mới biết một cái cụng ly cũng lắm nỗi niềm. Ngày nay, người dân quê mình đã chuyển sang nấu rượu sắn, đơn giản vì giá rẻ. Băn khoăn lắm cái tinh hoa của làng nghề, liệu rồi có một mai? Nhìn câu đối khắc ghi trên cổng chào làng Vân “Vân hương mỹ tửu lừng biển bắc/ Chiến công Như Nguyệt rạng trời Nam”, lòng tôi buồn nao nao. Mấy ai biết rằng những vò rượu nếp được nấu thủ công, giá chỉ 10.000-15.000 đồng một lít đã nổi tiếng một thời lại đang mò mẫm tìm lối đi.
Trần Thành Vinh